Karta Praw Dzieci Pozbawionych Wolności Rodziców
W dniu 19 marca 2025 r. w Ministerstwie Sprawiedliwości odbyło się uroczyste podpisanie Karty Praw Dzieci Pozbawionych Wolności Rodziców. Sygnatariuszami Karty są Minister Sprawiedliwości, Rzecznik Praw Dziecka oraz Dyrektor Generalny Służby Więziennej.
Karta, choć nie ma charakteru prawnie wiążącego, jest ważnym listem intencyjnym wyrażającym wolę współpracy i podejmowania działań przez Sygnatariuszy w celu ochrony praw dzieci, które znajdują się w niezwykle trudnej sytuacji, jaką jest pozbawienie wolności jednego rodzica lub obojga rodziców.
Podpisanie Karty jest zobowiązaniem, aby w działaniach instytucji publicznych oraz w systemie penitencjarnym, prawa i potrzeby takich dzieci były rozpoznawane, szanowane i wspierane, uwzględniając przy tym, że pozbawienie wolności jednego lub obojga rodziców nie może być podstawą do dyskryminacji dziecka ani ograniczenia jego praw, w tym prawa do kontaktów z rodzicem.
Karta zawiera dyrektywy ogólne realizacji kontaktów oraz zasad odwiedzin rodziców przebywających w jednostkach penitencjarnych, wymogi dotyczące personelu. Na jej mocy, Ministerstwo Sprawiedliwości, w porozumieniu z Centralnym Zarządem Służby Więziennej, będzie gromadzić i analizować informacje na temat liczby i wieku dzieci, których rodzice są tymczasowo aresztowani lub odbywają karę pozbawienia wolności. Porozumienie może przyczynić się do dalszych zmian legislacyjnych.
Karta ma charakter otwarty i może zostać poparta przez organizacje pozarządowe, które podzielają wyrażone w niej cele i założenia. Dzięki temu zostanie wzmocniona społeczna legitymizacja dokumentu oraz możliwość zwiększenia praktyczności i skuteczności podejmowanych działań i inicjatyw.
Na podstawie Karty zostanie powołana Grupa Robocza, w której składzie będą przedstawiciele Sygnatariuszy oraz przedstawiciele podmiotów merytorycznie właściwych. Do zadań Grupy Roboczej będzie należeć m.in.: okresowe monitorowanie wdrażanie postanowień Karty, opiniowanie, rekomendowanie oraz wspieranie działań zaangażowanych podmiotów w realizacji przedsięwzięć zmierzających do realizacji postanowień Karty, wspieranie współpracy między instytucjami publicznymi i organizacjami pozarządowymi zajmującymi się probacją oraz wsparciem rodziców, którzy odbywają karę pozbawienia wolności oraz ich dzieci. Grupa Robacza będzie również rekomendować wprowadzenie do programu kształcenia i szkolenia kadr Służby Więziennej zagadnień dotyczących problematyki społecznej, rozwojowej i emocjonalnej dzieci, których rodzic lub oboje rodziców przebywają w izolacji penitencjarnej.