KIRP partnerem Festiwalu Stolica Języka Polskiego. O prawie, języku, dostępności i odpowiedzialności za słowo
Krajowa Izba Radców Prawnych po raz kolejny została Partnerem Festiwalu Stolica Języka Polskiego w Szczebrzeszynie i Zamościu. Obecność KIRP podczas jednego z najważniejszych wydarzeń poświęconych polszczyźnie i literaturze była okazją do rozmowy o tym, jak język kształtuje prawo, wpływa na dostęp do informacji i zmienia się pod wpływem nowych technologii. Samorząd radców prawnych włączył się w festiwalowe debaty, objął mecenatem Nagrodę „Wierność Książce” oraz specjalny Dzień Wiesława Myśliwskiego.
Prawo i literatura mogą wydawać się odległymi od siebie światami. W rzeczywistości łączy je jedno z najważniejszych narzędzi komunikacji społecznej – język. Jego precyzja, zrozumiałość i odpowiedzialne używanie mają znaczenie zarówno dla jakości debaty publicznej, jak i dla skutecznego korzystania z prawa.
Właśnie dlatego Krajowa Izba Radców Prawnych zaangażowała się w Festiwal Stolica Języka Polskiego – wydarzenie wyrastające z pasji do słowa pisanego, czytanego i wypowiadanego oraz z przekonania, że język pozwala lepiej rozumieć świat i doświadczenia innych ludzi.
KIRP na Festiwalu Stolica Języka Polskiego – prawo spotyka język
Tegoroczna obecność KIRP na Festiwalu koncentrowała się wokół tematów szczególnie ważnych dla współczesnej praktyki prawnej: wpływu sztucznej inteligencji na język, dostępności komunikacji prawnej, prostego języka, legal design oraz przeciwdziałania wykluczeniu prawnemu.
Radcowie prawni uczestniczyli w debatach pokazujących, że sposób komunikowania prawa nie jest wyłącznie kwestią stylu. Decyduje o tym, czy obywatel jest w stanie zrozumieć swoje prawa i obowiązki, podjąć świadomą decyzję oraz skutecznie korzystać z przysługujących mu instrumentów prawnych.
Sztuczna inteligencja a język prawa
Podczas panelu „Język i językoznawstwo wobec AI” na dziedzińcu Zamojskiej Akademii Kultury r. pr. Anna Augustyn, przewodnicząca Komisji Nowych Technologii KRRP, rozmawiała z prof. Michałem Szczyszkiem i dr. hab. Pawłem Nowakiem o tym, jak modele językowe radzą sobie z polszczyzną oraz specjalistycznym językiem prawnym.
Jednym z głównych tematów były trudności narzędzi opartych na sztucznej inteligencji z rozróżnianiem znaczeń potocznych i precyzyjnych pojęć prawnych. Różnica między zaliczką a zadatkiem czy między posiadaniem a własnością może mieć zasadnicze znaczenie prawne, a błędne użycie tych terminów w umowie lub piśmie rodzi konkretne ryzyka.
Dyskusja dotyczyła także rosnącej liczby treści generowanych przez AI oraz odpowiedzialności prawników za ich weryfikację. Podkreślano przy tym rolę radcy prawnego jako eksperta, który nie tylko zna prawo, lecz także potrafi projektować jasną, przejrzystą i precyzyjną komunikację.
W tym kontekście ważnym kierunkiem pozostaje legal design – podejście wykorzystujące prosty język, nowoczesne projektowanie informacji i technologie po to, by prawo było bardziej zrozumiałe dla jego odbiorców.
Prawo, które łączy, a nie wyklucza
Dostępność prawa była głównym tematem panelu „Dostępne prawo formą komunikacji społecznej”, moderowanego przez Gabrielę Figurę. W dyskusji uczestniczyły r. pr. Ewelina Cała-Wacinkiewicz, przewodnicząca Komisji Praw Człowieka KRRP, oraz r. pr. Anna Augustyn, przewodnicząca Komisji Nowych Technologii KRRP.
Rozmowa koncentrowała się na praktycznym znaczeniu równości wobec prawa. Prawo staje się bowiem rzeczywiście dostępne dopiero wtedy, gdy każdy – niezależnie od szczególnych potrzeb czy stopnia sprawności – może dotrzeć do informacji, zrozumieć jej treść i skutecznie z niej skorzystać.
Jednym z przykładów działań samorządu radców prawnych w tym obszarze jest pierwszy w Polsce Słownik terminów prawnych w polskim języku migowym. Projekt zwiększa dostęp osób Głuchych do wiedzy prawnej i wspiera ich pełniejsze uczestnictwo w życiu społecznym i obywatelskim.
Podczas panelu mówiono również o wykorzystaniu prostego języka, nowych technologii oraz zasad legal design w projektowaniu bardziej przystępnych pism i informacji prawnych. KIRP zaprezentował także inicjatywy podejmowane przez samorząd radców prawnych na rzecz ograniczania barier komunikacyjnych i przeciwdziałania wykluczeniu prawnemu.
Nagroda „Wierność Książce” pod mecenatem KIRP
Zaangażowanie Krajowej Izby Radców Prawnych w Festiwal miało także wymiar szczególnego mecenatu nad kulturą słowa. KIRP objął opieką Nagrodę „Wierność Książce” – wyróżnienie przyznawane osobom, które poprzez swoją codzienną, rzetelną pracę tworzą, wspierają i chronią kulturę książki. Tegorocznym laureatem został Adam Cedro. Statuetkę w imieniu samorządu radcowskiego wręczył Wiceprezes KRRP Bartosz Opaliński.
Jak podkreślił podczas uroczystości: „Mogłoby się wydawać, że świat wydawców i świat prawa to odrębne rzeczywistości. Nic bardziej mylnego – łączą nas trzy kluczowe filary: odpowiedzialność za słowo, praca często pozostająca w cieniu, ale decydująca o ostatecznym sukcesie, oraz zaufanie, bez którego ani rzetelna książka, ani bezpieczna relacja prawna nie mogą istnieć. Czytelna książka pomaga rozumieć świat. Czytelne prawo pomaga w nim bezpiecznie funkcjonować”.
Mecenat nad Nagrodą „Wierność Książce” podkreśla znaczenie odpowiedzialnej pracy ze słowem – wartości istotnej zarówno dla literatury i rynku wydawniczego, jak i dla wykonywania zawodów prawniczych.
KIRP mecenasem Dnia Wiesława Myśliwskiego
Krajowa Izba Radców Prawnych była także mecenasem specjalnego Dnia Wiesława Myśliwskiego – wydarzenia poświęconego pamięci wybitnego pisarza i Honorowego Obywatela Szczebrzeszyna. Program dnia przygotował prof. Tomasz Bocheński, znawca twórczości i przyjaciel Wiesława Myśliwskiego. Festiwalowa publiczność mogła raz jeszcze spotkać się z dorobkiem autora, dla którego język był nie tylko tworzywem literatury, lecz podstawowym sposobem rozumienia rzeczywistości.
Szczególnego znaczenia w tym kontekście nabierają słowa Wiesława Myśliwskiego: „Ufam językowi. Wszystko jest w języku. To język ustanawia świat.”
Dla radców prawnych język jest podstawowym narzędziem pracy, a jednocześnie przestrzenią szczególnej odpowiedzialności. Od jakości komunikacji prawnej zależy bowiem, czy prawo będzie nie tylko poprawne formalnie, lecz także zrozumiałe, dostępne i użyteczne.
Odpowiedzialność za słowo łączy prawo i literaturę
Partnerstwo KIRP z Festiwalem Stolica Języka Polskiego jest naturalnym rozwinięciem misji samorządu radców prawnych. Precyzyjny język buduje bezpieczeństwo prawne. Prosty język pomaga przełamywać bariery. Dostępna komunikacja wspiera równość. Odpowiedzialne korzystanie z nowych technologii pozwala natomiast rozwijać nowoczesne narzędzia bez rezygnowania z jakości i precyzji.
Dlatego obecność KIRP w Szczebrzeszynie i Zamościu nie ogranicza się do udziału w wydarzeniu kulturalnym. To także udział w szerszej rozmowie o tym, jak tworzyć język prawa, który nie wyklucza, lecz pomaga rozumieć, buduje zaufanie i umożliwia świadome korzystanie z przysługujących każdemu praw.
Festiwal Stolica Języka Polskiego po raz kolejny stworzył przestrzeń, w której literatura, język, nowe technologie i prawo mogły spotkać się w rozmowie o odpowiedzialności za słowo – jednej z podstawowych wartości zarówno kultury, jak i państwa prawa.
1 / 4