KIRP w Parlamencie Europejskim – wspólna debata o praworządności i niezależności sądownictwa
W obliczu narastającej dezinformacji, cyberprzestępczości oraz podważania zaufania do instytucji demokratycznych, szczególnego znaczenia nabiera poszanowanie wspólnych wartości – demokracji, praworządności oraz podstawowych praw człowieka, w tym prawa do dostępu do niezależnego i bezstronnego sądu. Wartości te wymagają nie tylko utrwalania, ale również skutecznej i trwałej ochrony na poziomie krajowym i europejskim.
Z tego względu 11 stycznia 2026 r. w Parlamencie Europejskim odbyło się wydarzenie poświęcone praworządności oraz inicjatywie ustanowienia Europejskiego Dnia Niezależności Sądownictwa. W spotkaniu udział wzięli Minister Sprawiedliwości i Prokurator Generalny Waldemar Żurek, posłowie do Parlamentu Europejskiego Kamila Gasiuk-Pihowicz oraz Michał Wawrykiewicz, a także inni europosłowie, przedstawiciele Europejskiego Stowarzyszenia Sędziów, Stowarzyszenia Sędziów Polskich „Iustitia” oraz liczni goście reprezentujący środowiska prawnicze i wymiar sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz innych państw.
Krajową Izbę Radców Prawnych reprezentowała radca prawny Katarzyna Lachowicz – Przedstawicielka KIRP w Brukseli.
Spotkanie stanowiło ważny element szerszej wizyty polskiej delegacji w Brukseli, podczas której Minister Sprawiedliwości przedstawił działania podejmowane na rzecz odbudowy praworządności w Polsce oraz inicjatywę ustanowienia 11 stycznia europejskim Dniem Niezależności (Niezawisłości) Sędziowskiej. Data ta nawiązuje do rocznicy Marszu Tysiąca Tóg – pokojowego protestu prawników, który miał bezprecedensowy charakter w skali Europy i był wyrazem sprzeciwu wobec naruszania fundamentalnych standardów państwa prawa.
W trakcie spotkań w Parlamencie Europejskim podkreślano, że niezależność sądownictwa oraz pełne respektowanie Konstytucji RP, prawa Unii Europejskiej, a także orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości UE i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, stanowią warunek skutecznej ochrony praw obywateli oraz stabilnego funkcjonowania demokratycznych instytucji. Inicjatywa ustanowienia Europejskiego Dnia Niezależności Sądownictwa ma wymiar symboliczny, ale także praktyczny – jako impuls do stałej debaty i refleksji nad ochroną rządów prawa w całej Unii Europejskiej.
Udział Krajowej Izby Radców Prawnych w debacie w Parlamencie Europejskim miał fundamentalne znaczenie zarówno dla samorządu radców prawnych, jak i dla wykonywania zawodu radcy prawnego. Niezależne i bezstronne sądy są bowiem jednym z podstawowych filarów wykonywania zawodów prawniczych oraz warunkiem realnej ochrony praw i wolności jednostki.
Radcowie prawni, działając jako pełnomocnicy procesowi, doradcy prawni oraz obrońcy interesów klientów, muszą mieć pewność, że sprawy ich klientów będą rozstrzygane przez sądy niezależne od wpływów politycznych i instytucjonalnych, a orzeczenia będą zapadały w oparciu o prawo oraz obowiązujące standardy konstytucyjne i europejskie. Każde osłabienie niezależności sądownictwa bezpośrednio wpływa na prawo do rzetelnego procesu i skuteczność ochrony prawnej świadczonej przez radców prawnych.
Dla samorządu radców prawnych praworządność nie jest pojęciem abstrakcyjnym. Jest ona warunkiem zachowania niezależności zawodu radcy prawnego, zaufania obywateli do profesjonalnej pomocy prawnej oraz możliwości wykonywania czynności zawodowych w sposób wolny od nacisków i arbitralnych ingerencji. Obrona rządów prawa oznacza jednocześnie obronę prawa obywateli do skutecznej ochrony ich praw przed niezależnym sądem.
Zaangażowanie KIRP w inicjatywy podejmowane na forum europejskim jest także wyrazem solidarności środowiska radcowskiego z innymi zawodami prawniczymi – sędziami, adwokatami oraz prokuratorami – oraz potwierdzeniem, że ochrona niezależności wymiaru sprawiedliwości jest wspólną odpowiedzialnością całego środowiska prawniczego. Współpraca z europejskimi organizacjami prawniczymi, w tym w ramach CCBE, pozostaje jednym z kluczowych elementów działalności KIRP na rzecz ochrony standardów państwa prawa.
Obecność przedstawicielki KIRP w Parlamencie Europejskim potwierdziła aktywną rolę samorządu radców prawnych w europejskim dialogu dotyczącym praworządności oraz konsekwentne zaangażowanie Izby w działania na rzecz umacniania niezależności zawodów prawniczych i zapewnienia obywatelom skutecznego dostępu do niezależnego sądu.
Jak wielokrotnie podkreślano podczas wystąpień i debat towarzyszących wydarzeniu, prawo do niezależnego sądu jest podstawowym prawem człowieka – nie przywilejem. Jest to zasada, która pozostaje fundamentem demokracji, państwa prawa oraz wykonywania zawodu radcy prawnego.
Z tego względu 11 stycznia 2026 r. w Parlamencie Europejskim odbyło się wydarzenie z udziałem Ministra Sprawiedliwości Waldemara Żurka, posłów do Parlamentu Europejskiego Kamili Gasiuk-Pihowicz i Michała Wawrykiewicza, a także innych europosłów, członków Europejskiego Stowarzyszenia Sędziów, Stowarzyszenia Sędziów Polskich Iustitia oraz licznych znamienitych gości reprezentujących wymiar sprawiedliwości Unii Europejskiej i innych regionów świata. Krajową Izbę Radców Prawnych reprezentowała r.pr. Katarzyna Lachowicz – Przedstawicielka Krajowej Izby Radców Prawnych w Brukseli.
Spotkanie w szczególny sposób podkreśliło znaczenie tych wartości oraz dotychczasowe polskie działania na rzecz ustanowienia Europejskiego Dnia Niezależności Sądownictwa – dnia uznania dla wszystkich, którzy walczyli i nadal walczą o praworządność.
Przy tej okazji warto zaakcentować wspólne zaangażowanie CCBE oraz jej organizacji członkowskich, w tym Krajowej Izby Radców Prawnych, na rzecz wspierania prawników na całym świecie w obronie niezależności wykonywanego zawodu, umacniania zasad państwa prawa oraz zapewniania dostępu do niezależnego sądu. Szeroka reprezentacja różnych środowisk prawniczych była wyrazem solidarności wokół tych fundamentalnych zasad.
Na zakończenie warto przywołać słowa, które wielokrotnie wybrzmiewały w wystąpieniach prelegentów: prawo do niezależnego sądu jest podstawowym prawem człowieka, a nie przywilejem.
1 / 4