O solidarności, niezależności i ochronie prawników. Międzynarodowa konferencja w Warszawie

Spotkanie służyło nie tylko wymianie doświadczeń, ale przede wszystkim rozmowie o rozwiązaniach i standardach, które mogą wzmacniać ochronę prawników oraz niezależność wykonywania zawodu. Dla samorządu radców prawnych udział w międzynarodowej debacie oznacza możliwość współtworzenia tych standardów, przedstawiania polskiej perspektywy oraz korzystania z doświadczeń organizacji i samorządów prawniczych z innych państw.

Konferencja miała również wymiar jubileuszowy. Została zorganizowana z okazji 40-lecia European Association of Lawyers (AEA-EAL) oraz 30-lecia członkostwa Krajowej Izby Radców Prawnych w AEA-EAL. Wydarzenie odbyło się 25–26 września 2026 r. w Warszawie.

Konferencję otworzyli Sławomir Pałka, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości, Włodzimierz Chróścik, Prezes Krajowej Rady Radców Prawnych, David Asatiani, Prezydent European Association of Lawyers (AEA-EAL), Clare Ovey, Director of Human Rights at the Council of Europe, Roman Završek, Prezydent Council of Bars and Law Societies of Europe (CCBE), oraz Rajko Maric, Prezydent Federation of European Bars (FBE).

W wystąpieniach otwierających zwracano uwagę na znaczenie współpracy organizacji i samorządów prawniczych ponad granicami oraz potrzebę wspólnego reagowania na zagrożenia dla niezależności prawników i prawidłowego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości.

„Międzynarodowa współpraca środowisk prawniczych ma dziś szczególne znaczenie. Łącząc doświadczenia i różne perspektywy, możemy skuteczniej chronić niezależność naszego zawodu i wspólnie odpowiadać na wyzwania, z którymi mierzą się prawnicy w Europie i poza nią” – podkreślił Włodzimierz Chróścik, Prezes KRRP.

Podczas wydarzenia dr Konrad Meingast został uhonorowany Złotą Odznaką „Zasłużony dla Samorządu Radców Prawnych”.

Pierwszą część merytoryczną rozpoczęła debata „AEA-EAL Achievements and the Twinning of Lawyers: Past Experience and Future Vision”, moderowana przez r. pr. Marię Ślązak.

Rozmowa pozwoliła spojrzeć zarówno na dotychczasowe doświadczenia AEA-EAL, jak i na przyszłość współpracy prawników reprezentujących różne państwa i systemy prawne. Szczególną uwagę poświęcono inicjatywie Twinning of Lawyers, której celem jest rozwijanie bezpośrednich kontaktów i wymiany doświadczeń pomiędzy przedstawicielami środowisk prawniczych.

O rozwoju inicjatywy mówiła Katarzyna Ludwichowska, natomiast Irakli Kandashvili przedstawił doświadczenia gruzińskie związane z jej realizacją. Lazo Gjorgjievski odniósł się do roli Rady Europy w rozwijaniu i wspieraniu współpracy prawników.

Perspektywę Krajowej Rady Radców Prawnych, w tym wyzwania związane z rozwojem tego rodzaju inicjatyw, przedstawił Bartosz Opaliński, Wiceprezes KRRP. O przyszłości AEA-EAL, wzmacnianiu partnerstw oraz dalszym rozwoju międzynarodowej współpracy mówił David Asatiani.

Jednym z głównych tematów konferencji była Konwencja Rady Europy o ochronie zawodu prawnika. Zagadnieniu temu poświęcono debatę „The Convention on the Protection of the Profession of Lawyer: European Standards and National Challenges”, moderowaną przez Alicję Jagielską-Burduk, Przewodniczącą Komisji Zagranicznej KRRP.

Clare Ovey przedstawiła cel i zakres Konwencji oraz znaczenie przyjętych w niej rozwiązań. Dyskusja dotyczyła zarówno gwarancji przysługujących poszczególnym prawnikom, jak i mechanizmów służących ochronie niezależności całego środowiska prawniczego.

Roman Završek mówił o gwarancjach instytucjonalnych i indywidualnych ustanowionych przez Konwencję, natomiast Anar Baghirov skoncentrował się na zabezpieczeniach służących ochronie niezależności zawodu prawnika. Alexandra Čižmáriková przedstawiła znaczenie Konwencji z perspektywy prawników, a Marta Kuligowska omówiła rolę samorządów prawniczych we wspieraniu procesu jej podpisywania i ratyfikacji.

Dyskusja pokazała, że ochrona niezależności prawników ma znaczenie wykraczające poza interes samej grupy zawodowej. Możliwość wykonywania zawodu bez nacisków i nieuprawnionej ingerencji jest jednym z warunków skutecznej ochrony praw obywateli, dostępu do wymiaru sprawiedliwości oraz realizacji standardów państwa prawa.

Kolejnym obszarem dyskusji była sytuacja prawników wykonujących zawód w warunkach kryzysów, konfliktów i szczególnego zagrożenia.

Debatę „Protection of Lawyers in Times of Crisis: The Role of International Organisations” moderował Iain G. Mitchell KC.

Michal Widawski przedstawił zagrożenia, z którymi mierzą się prawnicy w sytuacjach kryzysowych, natomiast Hanna Udovenko mówiła o mechanizmach ich ochrony oraz znaczeniu zaangażowania organizacji międzynarodowych.

Szczególne miejsce w tej części programu zajęły „Voices from the Field”, pozwalające spojrzeć na omawiane problemy przez pryzmat konkretnych doświadczeń. Oleksandr Baranov i Kasım Akbas przedstawili sytuację prawników w Ukrainie i Turcji.

Rozmowa pokazała praktyczny wymiar międzynarodowej solidarności środowiska prawniczego. W sytuacjach, w których niezależne wykonywanie zawodu zostaje zagrożone, współpraca organizacji i samorządów prawniczych umożliwia wymianę informacji i doświadczeń oraz rozwijanie mechanizmów wsparcia wykraczających poza granice poszczególnych państw.

Ostatnia debata merytoryczna, „Environmental Law through the Lens of Human Rights”, dotyczyła coraz silniejszych związków pomiędzy ochroną środowiska a prawami człowieka.

Szymon Janczarek przedstawił najnowsze kierunki w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka dotyczącym ochrony środowiska na gruncie Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

Tematyka panelu pokazała jednocześnie, jak poszerza się zakres zagadnień wymagających międzynarodowej współpracy prawników. Współczesne wyzwania prawne coraz częściej mają charakter transgraniczny, a ich skuteczne rozwiązywanie wymaga wymiany wiedzy i doświadczeń oraz wypracowywania wspólnych standardów.

Podczas wydarzenia r. pr. Maria Ślązak została uhonorowana medalem przyznanym przez Georgian Bar Association w uznaniu jej zaangażowania w rozwój międzynarodowej współpracy środowisk prawniczych.

Wyróżnienie nawiązywało do jednego z głównych tematów konferencji, jakim było budowanie trwałych relacji pomiędzy środowiskami prawniczymi z różnych państw i rozwijanie współpracy ponad granicami.

„Dzisiejsze rozmowy pokazują, że solidarność środowiska prawniczego nie może kończyć się na granicach państw. Współpraca i wymiana doświadczeń pozwalają nam nie tylko reagować na bieżące wyzwania, ale także wspólnie budować standardy ochrony zawodu prawnika na przyszłość” – podsumowała Alicja Jagielska-Burduk, Przewodnicząca Komisji Zagranicznej KRRP.

Cztery debaty pozwoliły spojrzeć na międzynarodową współpracę prawników z różnych perspektyw. Od doświadczeń wypracowanych przez cztery dekady działalności AEA-EAL, przez rozwój partnerstw pomiędzy środowiskami prawniczymi i europejskie standardy ochrony zawodu, po konkretne zagrożenia, z którymi mierzą się prawnicy w różnych częściach świata, oraz nowe obszary wymagające wspólnej odpowiedzi.

Konferencja była nie tylko podsumowaniem 40 lat działalności AEA-EAL oraz 30 lat członkostwa KIRP w organizacji, lecz przede wszystkim rozmową o przyszłości. Spotkanie przedstawicieli organizacji, samorządów i instytucji z różnych państw potwierdziło znaczenie bezpośredniej wymiany doświadczeń, budowania trwałych relacji oraz wspólnego działania na rzecz niezależnego i bezpiecznego wykonywania zawodu prawnika.

Program pierwszego dnia uzupełniły Walne Zgromadzenie AEA-EAL oraz uroczysta kolacja. Drugiego dnia uczestnicy wzięli udział w programie kulturalnym w Warszawie.

Międzynarodowa współpraca pozostaje istotnym obszarem działalności Krajowej Izby Radców Prawnych. Obecność KIRP w europejskich organizacjach i inicjatywach pozwala przedstawicielom samorządu uczestniczyć w debacie dotyczącej standardów wykonywania zawodu, praworządności i praw człowieka, przedstawiać perspektywę polskich radców prawnych oraz współtworzyć rozwiązania dotyczące wyzwań, które coraz częściej wymagają wspólnego działania środowisk prawniczych z różnych państw.

Poprzedni slajd

1 / 4

Następny slajd