Raport o praworządności (2026)
Komisja Europejska opublikowała 7. coroczny Raport na temat praworządności. Raport zawiera ocenę 4 obszarów monitorowanych takich jak niezależność sądownictwa, walka z korupcją, wolność i pluralizm mediów oraz system kontroli instytucjonalnej w 27 państwach UE i 4 krajach objętych procesem rozszerzenia. Przedstawione równolegle zalecenia KE stymulować mają dalsze postępy i reformy w wymiarze sprawiedliwości.
2026 Rule of Law Report – Country Chapter Poland
2026 Rule of law report – Recommendations
Szczególnie istotne: podkreślenie roli prawników i samorządów zawodowych w ochronie praworządności oraz zapewnianiu dostępu do wymiaru sprawiedliwości. KE zwraca uwagę na znaczenie gwarancji niezależności zawodowej prawników, tajemnicy zawodowej oraz rozwój rozwiązań cyfrowych w sądownictwie i podkreśla w tym znaczącą rolę Konwencji Rady Europy o ochronie zawodu prawnika przyjętej w maju 2025 r.
Tegoroczne najważniejsze ustalenia:
- Praworządność bezpośrednio wpływa konkurencyjność: sprawiedliwe i jasne ramy prawne gwarantowane przez niezależne sądy i instytucje dają pewność przedsiębiorstwom, konsumentom i zaufanie inwestorom. KE oczekuje, aby nowe krajowe i regionalne plany partnerstwa w ramach WRF uwzględniały inwestycje i reformy chroniące oraz wzmacniające praworządność. Warunkiem wstępnym otrzymania wsparcia w ramach krajowych programów reform ma być przestrzeganie warunków horyzontalnych dotyczących praworządności i Karty praw podstawowych UE.
- Konieczne są dalsze działania w celu wzmocnienia ram prewencyjnych w zakresie zwalczania korupcji. KE będzie monitorowała wdrożenie dyrektywy w tej sprawie przyjętej 29.04.2026 r.
- Wiele państw UE podejmuje konkretne kroki w celu rozwiązania problemu strategicznych powództw zmierzających do stłumienia debaty publicznej (tzw. SLAPP) – trwa transpozycja dyrektywy w sprawie przeciwdziałania SLAPP.
- W europejskim Akcie o wolności mediów przewidziano wiążące przepisy dotyczące niektórych kwestii związanych z wolnością mediów, dlatego Raport nie zawiera już zaleceń dotyczących tych aspektów.
Przygotowanie raportu poprzedza dialog z państwami UE, w tym konsultacje z izbami prawniczymi. Co roku aktywnie zaangażowana w ten proces jest organizacja CCBE reprezentująca samorządy adwokackie i prawnicze w Europie, w tym KIRP.