Nowy numer kwartalnika „Radca Prawny. Zeszyty Naukowe”

Teksty naszych Autorek i Autorów wyraźnie pokazują, jak szeroką gałęzią prawa jest prawo administracyjne i jak wiele zagadnień łączy się z nim w taki czy inny sposób – od planowania i zagospodarowania przestrzennego przez uprawnienia architekta aż po rejestrację stanu cywilnego. Oczywiście w numerze znalazło się również miejsce na artykuły dotyczące wykonywania zawodu radcy prawnego, jawności wynagrodzeń czy interpretacji podatkowej.

Numer otwiera tekst Krzysztofa Gruszeckiego („Plany ogólne gmin a postanowienia planów ochrony parków narodowych, parków krajobrazowych oraz rezerwatów przyrody”) dotyczący planów ogólnych, aktów determinujących cały proces gospodarowania przestrzenią na terenie gminy, a więc istotnych również z punktu widzenia ochrony środowiska. W swoich rozważaniach Autor skupia się na planach ochrony, opracowywanych dla parków narodowych, parków krajobrazowych czy rezerwatów przyrody. Analizuje on w szczególności charakter prawny planów ochrony, jak również to, w jaki sposób wynikające z nich ograniczenia powinny być wykorzystane w procesie opracowywania planów ogólnych.

Następnie Katarzyna Samulska w artykule „Sposoby zaskarżenia decyzji nadleśniczego o ustaleniu odszkodowania za szkody łowieckie” prezentuje procedurę ustalania odszkodowania za szkody łowieckie – tryby wydawania decyzji przez nadleśniczego w omawianym zakresie oraz sposób jej zaskarżenia. Autorka dokonuje także przeglądu orzecznictwa sądów administracyjnych dotyczącego dopuszczalności zaskarżenia decyzji nadleśniczego w sprawach dotyczących odszkodowania za szkody łowieckie w trybach nadzwyczajnych, tj. poprzez wznowienie postępowania, stwierdzenie nieważności decyzji czy też jej uchylenie bądź zmianę.

W kolejnym artykule, autorstwa Mirosławy Katarzyny Pytlewskiej, („Rejestracja stanu cywilnego dzieci ze związków osób tej samej płci w Polsce”), podniesiony został problem transkrypcji aktu urodzenia dziecka rodziców tej samej płci. Autorka wskazuje na konieczność wyważenia konstytucyjnej ochrony małżeństw heteroseksualnych w Polsce i interesu dzieci pochodzących ze związków osób tej samej płci. Poddaje ona analizie kwestię udokumentowania faktu posiadania obywatelstwa przez dzieci urodzone w związku partnerskim.

Niejednolita interpretacja przepisów dotyczących uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej, prowadząca do systemowego uprzywilejowania inżynierów budownictwa, stała się przyczynkiem do rozważań podjętych przez Daniela Jarmoca w artykule zatytułowanym „Prawo architekta do kierowania robotami budowlanymi w świetle zasady równości”. Autor ten zauważa, że obowiązujące regulacje prowadzą do ograniczenia faktycznej możliwości kierowania robotami budowlanymi przez architektów mimo posiadanych przez nich kwalifikacji, co prowadzi do naruszenia konstytucyjnej zasady równości i skutkuje dyskryminacją jednej z grup zawodowych.

Maciej Witwer („Dostępność w instytucji pożyczkowej – uwagi po wejściu w życie tzw. Polskiego aktu o dostępności”) skupia się na Polskim akcie o dostępności, który wszedł w życie 28 czerwca 2025 r. Na jego podstawie usługodawcy zobowiązani są do oferowania i świadczeniach usług – w tym kredytu konsumenckiego – zgodnie z wymogami dostępności. Autor podnosi, że instytucje pożyczkowe zobowiązane są do dostosowania swojej działalności i zapewnienia zgodności z regulacją prawną, przy jednoczesnym poszanowaniu innych obowiązków prawnych występujących na rynku usług kredytu konsumenckiego.

W kolejnych dwóch tekstach poruszona została problematyka związana z wykonywaniem zawodu radcy prawnego. Mariola Żak („Transformacja praktyki radcy prawnego w relacjach z klientem poprzez podejście kompetencyjne do etyki zawodowej: uwagi na tle nowelizacji Kodeksu Etyki Radcy Prawnego”) wskazuje, że zmiana Kodeksu Etyki Radcy Prawnego, która weszła w życie 1 stycznia 2023 r., wzmocniła autonomię klienta i jego zdolność do podejmowania decyzji, jednocześnie dokładniej określając obowiązki informacyjne radców prawnych. W jej ocenie zmiany te wymagają rozwoju kompetencji zawodowych radców, umożliwiających rzetelne wsparcie klientów w podejmowaniu decyzji, obejmujących wykonywanie zadań zgodnie ze standardami zawodu.

Z kolei Patrycja Piasecka („Tajemnica zawodowa radcy prawnego jako środek ochrony podatnika. Schematy podatkowe wobec tajemnicy radcowskiej”) analizuje regulacje dotyczące obowiązku informacyjnego w zakresie tzw. schematów podatkowych, które umożliwiają odstąpienie z mocy prawa od obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej. Regulacje te wprowadziły obowiązek gromadzenia oraz przekazywania przez promotorów (m.in. radców prawnych) struktur, które podatnicy mogą zastosować w celu optymalizacji podatkowej. Autorka pochyla się w swoim opracowaniu nad zakresem ochrony tajemnicy zawodowej, której kompleksowe ujęcie prowadzi do wniosku, że jej ochrona jest elementem systemu ochrony praw człowieka, przekładając się na umocnienie pozycji prawnej podatnika.

Mechanizmy jawności wynagrodzeń jako instrumentu przeciwdziałania dyskryminacji płacowej w świetle dyrektywy 2023/970 i ich implementacja do polskiego porządku prawnego są przedmiotem analiz podjętych przez Izabelę Pawłowską („Jawność wynagrodzeń jako instrument przeciwdziałania dyskryminacji płacowej – implementacja dyrektywy 2023/970 do polskiego porządku prawnego”). Publikacja podejmuje próbę oceny racjonalności fragmentarycznego wdrożenia dyrektywy oraz jej potencjalnych skutków dla spójności systemu prawnego i praktyki pracodawców.

W swojej częściowo aprobującej glosie do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 kwietnia 2025 r., I SA/Gl 1280/24 („Wygaśnięcie interpretacji indywidualnej w przypadku sprzeczności z interpretacją ogólną – częściowe czy całościowe?”) Dawid Trela rozważa natomiast kwestie wygaśnięcia w całości interpretacji indywidualnej po wydaniu interpretacji ogólnej przez Ministra Finansów dotyczącej ulgi B+R. Z art. 14e § 1a pkt 2 ustawy – Ordynacja podatkowa wynika, że wygaśnięcie może zostać stwierdzone wyłącznie w zakresie rzeczywistej sprzeczności z interpretacją ogólną, pod warunkiem tożsamości stanu prawnego i zagadnienia oraz jednoznacznego oznaczenia zakresu w sentencji i uzasadnieniu. De lege ferenda Autor wskazuje na potrzebę dopisania w art. 14e § 1a sformułowania „w odpowiednim zakresie” oraz wprowadzenia wymogu tabelarycznego porównania treści obu interpretacji.

Ponadto w numerze znalazło się także sprawozdanie Aleksandry Główczewskiej z VII edycji Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej Prawniczych Zawodów Zaufania Publicznego „Zadania samorządów zawodowych w tworzeniu warunków do wykonywania prawniczych zawodów zaufania publicznego”, która odbyła się 5 grudnia 2025 r. na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, oraz przegląd orzecznictwa Sądu Najwyższego (za okres listopad 2025–styczeń 2026) autorstwa Kacpra Milkowskiego.

Nowy numer kwartalnika „Radca Prawny. Zeszyty Naukowe”:

https://kirp.pl/wp-content/uploads/2026/02/Radca-nr46-NET.pdf

Redakcja kwartalnika „Radca Prawny. Zeszyty Naukowe” (punktacja MNiSW: 40) zaprasza autorki i autorów do publikowania artykułów naukowych, glos i artykułów recenzyjnych.

Teksty powinny dotyczyć zarówno teoretycznych, jak i praktycznych zagadnień istotnych z perspektywy wykonywania zawodu radcy prawnego oraz spełniać wymogi edytorskie. Zgłoszenia przyjmujemy za pośrednictwem panelu redakcyjnego dostępnego pod adresem: https://ojs.ejournals.eu/Radca-Prawny.

Czekamy również na zgłoszenia do trzeciej edycji ogólnopolskiego konkursu kwartalnika „Radca Prawny. Zeszyty Naukowe” na najlepsze prace naukowe o tematyce związanej z samorządem zawodowym radców prawnych lub wykonywaniem zawodu radcy prawnego, ogłoszonego przez Krajową Izbę Radców Prawnych. Przyjmujemy rozprawy doktorskie, monografie, prace magisterskie, artykuły naukowe oraz glosy o tematyce poświęconej samorządowi zawodowemu radców prawnych lub wykonywaniu zawodu radcy prawnego. Zachęcamy Państwa do nadsyłania zgłoszeń do 30 czerwca 2026 r. W bieżącym „Zeszycie” publikujemy skrócony regulamin konkursu, szczegóły można natomiast znaleźć na stronach www.kirp.pl oraz https://kwartalnikradcaprawny.kirp.pl/.