Cyfrowa autonomia UE, czyli EU Technological Sovereignty Package
Europa nadal pozostaje w dużym stopniu zależna od dostawców podstawowych technologii cyfrowych pochodzących spoza Unii Europejskiej. Posiadając własną bazę przemysłową, potencjał badawczy, a nadto kierując się bezpieczeństwem usług, stabilnością dostaw koniecznym stało się, by podjąć działania mające zapewnić europejską suwerenność technologiczną. W tym celu Komisja Europejska ogłosiła 03 lipca pakiet legislacyjny i zestaw środków, które mają wzmocnić unijne zdolności obliczeniowe, potencjał otwartego oprogramowania (OS), rozwój sztucznej inteligencji (AI) i chmury oraz produkcję półprzewodników.
Pakiet obejmuje dwa wnioski ustawodawcze – Akt w sprawie półprzewodników 2.0 oraz akt w sprawie rozwoju chmury i AI – a także Strategię otwartego oprogramowania i Plan działania na rzecz cyfryzacji i sztucznej inteligencji w energetyce.
Akt w sprawie rozwoju chmury i AI (Cloud and AI Development Act – CADA)
Komisja Europejska zgodnie z Planem działania na rzecz stworzenia kontynentu sztucznej inteligencji założyła 3-krotne zwiększenie przepustowości ośrodków przetwarzania danych w Europie w ciągu najbliższych 5 do 7 lat oraz wzmocnienie roli AI. Gigafabryki AI mają zapewnić szeroki dostęp do zasobów obliczeniowych nowej generacji o dużej pojemności dla europejskich firm. Oczekuje się, że unijny rynek chmury obliczeniowej i sztucznej inteligencji osiągnie w 2028 r. wartość 200 mld euro.
CADA wspierać ma badania naukowe i innowacje w zakresie najnowocześniejszych i zrównoważonych technologii, które stworzą podstawy dla ośrodków przetwarzania danych w całej UE. Te działania wzmocnić mają ochronę wrażliwych danych, krytycznych zastosowań, a jednocześnie wspierać rozwój i wdrażanie zaawansowanych technologii chmury i AI w sposób bardziej skoordynowany w UE. Obecnie Europa w zbyt dużym stopniu polega na dostawcach spoza UE, co stwarza ryzyko w przypadku przetwarzania danych wrażliwych. Ważne w kontekście budowy własnej infrastruktury technologicznej jest bezpieczeństwo cyfrowe, wzmacnianie odporności UE na zagrożenia i konkurencyjności UE na rynku globalnym, a przy tym lepsze przygotowanie do ochrony wolności, demokracji i praworządności.
Plan działania na rzecz stworzenia kontynentu sztucznej inteligencji i Aneksy
Wzmocnienie autonomii cyfrowej dzięki open-source (Open Source Strategy – OSS)
W Europie funkcjonują ponad 3 mln podmiotów, które dostarczają rozwiązania w ramach open-source (OS). Otwarte oprogramowanie (OS) odnosi się do oprogramowania, którego kod źródłowy jest publicznie dostępny na podstawie licencji, które pozwalają innym na jego używanie, badanie, modyfikowanie i udostępnianie. Takie rozwiązania stanowią obecnie podstawę znacznej części światowej infrastruktury cyfrowej, systemów operacyjnych, czy technologii chmurowych.
Celem strategii Komisji jest zwiększenie skali rozwiązań opartych na otwartych kodach źródłowych (OS) w obszarach priorytetowych takich jak chmura, AI, technologie internetowe, cyberbezpieczeństwo i półprzewodniki. Ponadto, celem jest wsparcie szerszego wykorzystania OS w administracji publicznej, co znajdzie swoje przełożenie w wytycznych dotyczących zamówień publicznych. Wspierane mają być także przedsiębiorstwa typu start-up zajmujące się OS oraz długoterminowe utrzymanie i bezpieczeństwo europejskiej infrastruktury cyfrowej opartej na tym otwartym oprogramowaniu.
Komunikat EU Open Source Strategy i Aneksy
Plan działania na rzecz cyfryzacji i sztucznej inteligencji w energetyce
Celem jest zwiększenie efektywności europejskiego systemu energetycznego poprzez wykorzystanie sztucznej inteligencji i innych rozwiązań cyfrowych mogących zapewnić zrównoważoną integrację infrastruktury cyfrowej z systemem energetycznym w UE. Pomóc mają w tym suwerenne i bezpieczne modele AI dla sektora energetycznego, trenowane na europejskich danych i opracowywane przez europejskie przedsiębiorstwa. Z kolei uproszczenie transgranicznej wymiany danych dotyczących energii zapewnić ma upowszechnienie inteligentnych usług energetycznych i ich elastyczność.
Z perspektywy efektywności energetycznej i wydajności systemu energetycznego o obiegu zamkniętym, centra przetwarzania danych mogą stanowić źródło ciepła odpadowego, które można ponownie wykorzystać zaspokajając potrzeby grzewcze prawie 4 mln europejskich gospodarstw domowych. Planowane wprowadzenie unijnego systemu ratingowego w celu wyświetlania wyników ośrodków przetwarzania danych w zakresie zużycia energii i wody oraz cech zrównoważonego rozwoju będzie ważnym narzędziem dla państw członkowskich oraz podmiotów regionalnych i lokalnych, a także dla integracji ośrodków przetwarzania danych z systemem energetycznym.
Strategic Roadmap on digitalisation and AI in the energy sector
Półprzewodniki (Chips Act 2.0)
Czipy są uważane za trzeci najczęściej sprzedawany produkt na świecie, zaraz po ropie naftowej i samochodach. Dzięki pierwszym tym zakresie działaniom legislacyjnym, udało się zmobilizować ponad 52 mld euroinwestycji publicznych i prywatnych w UE, by wzmocnić europejskie zdolności badawcze i innowacyjne w zakresie półprzewodników. Oczekuje się, że do 2030 roku kwota ta osiągnie 1,37 bln euro, z czego komponenty związane z AI będą napędzać około 70% tego wzrostu. Pomóc w tym zakresie ma m.in. przyspieszenie procedur wydawania zezwoleń, wzmocnienie współpracy z partnerami międzynarodowymi poprzez nawiązywanie strategicznych partnerstw w zakresie półprzewodników, a także na poziomie regionalnym poprzez stworzenie odpowiednich warunków ramowych, by przyciągnąć inwestorów w tzw. Półprzewodnikowych Regionach Doskonałości (Semiconductor Regions of Excellence). Komisja podkreśla także potrzebę wzmocnienia powiązań między producentami chipów a popytem na wspólnym rynku, wyznaczenie projektów strategicznych w celu odblokowania finansowania UE i ustanowienia specjalnej platformy Business-to-Business Semiconductor Supply Chain Platform, aby wspierać branżę w proaktywnym zwiększaniu ich odporności na zakłócenia dostaw w przyszłości.
Projekt: Chips Act 2.0 i Aneksy
Wnioski ustawodawcze (CADA i Chips Act 2.0) będą teraz negocjowane przez Parlament Europejski i Radę Unii Europejskiej.