Jak naprawdę czują się polscy prawnicy? Premiera raportu o dobrostanie zawodów prawniczych

Wykonywanie zawodu prawnika wiąże się z wysoką odpowiedzialnością, presją czasu, koniecznością podejmowania trudnych decyzji i nieustannym dostosowywaniem się do zmieniających się warunków. Choć profesje prawnicze kojarzone są z prestiżem i stabilnością zawodową, ich codzienność często oznacza wielogodzinną pracę, ograniczone możliwości regeneracji oraz trudności w zachowaniu równowagi między obowiązkami zawodowymi a życiem prywatnym.

Opublikowany raport pozwala spojrzeć na te wyzwania z perspektywy danych, a jednocześnie wskazuje, jakie działania mogą podejmować sami prawnicy, kancelarie, instytucje oraz samorządy zawodowe, aby skuteczniej wspierać dobrostan środowiska prawniczego.

2340 prawników podzieliło się swoimi doświadczeniami

Badanie przeprowadzono w okresie od 11 czerwca do 6 lipca 2025 r. z wykorzystaniem wskaźnika Wellbeing Score, opracowanego przez infuture.institute na zlecenie Benefit Systems. Narzędzie pozwala ocenić dobrostan w sześciu obszarach: zdrowia psychicznego, zdrowia fizycznego, wewnętrznego spokoju, komfortu życia, relacji z innymi oraz kontaktu z naturą.

W badaniu uczestniczyło 2340 osób reprezentujących sześć zawodów prawniczych, w tym:

• 945 radców prawnych,
• 378 prokuratorów,
• 309 sędziów,
• 276 doradców podatkowych,
• 234 notariuszy,
• 198 adwokatów.

Średni poziom dobrostanu przedstawicieli zawodów prawniczych wyniósł 5,2 punktu w dziesięciostopniowej skali, wobec 4,9 punktu dla ogółu Polaków.

Choć wynik ten jest nieznacznie wyższy od średniej społecznej, autorzy raportu zwracają uwagę, że nie oznacza on trwałego poczucia równowagi i satysfakcji z życia. Szczególnie niepokojące są dane dotyczące codziennego obciążenia psychicznego. Aż 40% badanych deklaruje ciągłe odczuwanie stresu, natomiast 53% przyznaje, że czuje się zagonionych.

Badani wskazują również na silną presję wynikającą z oczekiwań innych osób, której natężenie oceniono średnio na 6,9 punktu w dziesięciostopniowej skali.

Dobrostan radców prawnych. Gdzie potrzebne jest największe wsparcie?

Najliczniejszą grupę uczestników badania stanowili radcowie prawni. Ich średni wynik Wellbeing Score wyniósł 5,1 punktu, a więc nieco poniżej średniej dla wszystkich badanych zawodów prawniczych.

Analiza poszczególnych obszarów pokazuje, że radcowie prawni najwyżej oceniają wewnętrzny spokój (5,9), zdrowie fizyczne (5,6) oraz zdrowie psychiczne (5,4).

Znacznie niższe wyniki odnotowano w obszarach związanych z codziennym funkcjonowaniem poza pracą. Kontakt z naturą oceniono na 4,3 punktu, relacje z innymi na 4,4 punktu, a komfort życia na 4,6 punktu.

Wyniki te zwracają uwagę na znaczenie odpoczynku, relacji społecznych i możliwości regeneracji. Pokazują również, że troska o dobrostan nie może ograniczać się wyłącznie do indywidualnej odporności psychicznej. Istotne są także organizacja pracy, kultura zawodowa oraz rozwiązania systemowe pozwalające na zachowanie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym.

Dobrostan prawników to także odpowiedzialność samorządu zawodowego

Krajowa Izba Radców Prawnych, jako główny partner raportu, podkreśla potrzebę traktowania dobrostanu jako istotnego elementu odpowiedzialnego wykonywania zawodu i budowania wysokich standardów pomocy prawnej.

Jak wskazuje r.pr. Włodzimierz Chróścik, Prezes Krajowej Rady Radców Prawnych:

„Dobrostan prawników nie jest luksusem ani tematem pobocznym. Jest częścią odpowiedzialności za zawód. Jeżeli chcemy, aby radcowie prawni nadal byli dla obywateli, biznesu i instytucji gwarantem bezpieczeństwa prawnego, musimy równocześnie zadbać o to, by sami mogli wykonywać ten zawód w warunkach, które sprzyjają zdrowiu, jakości pracy i poczuciu sensu”.

Samorząd radcowski podejmuje działania zmierzające do lepszego rozpoznania potrzeb radców prawnych i aplikantów radcowskich oraz wypracowania skutecznych form wsparcia.

Jednym z przykładów działań systemowych jest przekazany Ministrowi Sprawiedliwości projekt ustawy przewidujący wprowadzenie do procedury cywilnej instytucji planowanej nieobecności profesjonalnego pełnomocnika. Proponowane rozwiązanie ma umożliwić prawnikom korzystanie z rzeczywistego, niezakłóconego odpoczynku, bez konieczności pozostawania w stałej gotowości do wykonywania obowiązków zawodowych.

KIRP prowadzi również wewnątrzsamorządowe diagnozy potrzeb środowiska, które mają pomóc w określeniu obszarów wymagających szczególnego wsparcia oraz opracowaniu rozwiązań odpowiadających na rzeczywiste wyzwania związane z wykonywaniem zawodu.

Od diagnozy do działania. Katalog dobrych praktyk

Istotną częścią publikacji jest katalog dobrych praktyk, który przekłada wyniki badania na konkretne rekomendacje możliwe do zastosowania zarówno indywidualnie, jak i na poziomie organizacyjnym.

Autorzy wskazują na potrzebę rozwijania kompetencji związanych z zarządzaniem stresem, wzmacniania odporności psychicznej, budowania kultury współpracy oraz tworzenia warunków sprzyjających regeneracji.

Wśród proponowanych rozwiązań znalazły się m.in. programy mentoringowe, dostęp do poufnego wsparcia psychologicznego, elastyczne formy organizacji pracy, ograniczanie nadmiernej dostępności zawodowej oraz działania wspierające relacje między przedstawicielami środowiska prawniczego.

Raport podkreśla również znaczenie edukacji i normalizacji korzystania z pomocy psychologicznej. Przełamywanie stereotypu prawnika, który niezależnie od okoliczności powinien samodzielnie radzić sobie z każdym obciążeniem, jest jednym z warunków budowania bardziej wspierającej kultury zawodowej.

Przedstawione rekomendacje obejmują zarówno działania możliwe do wdrożenia w krótkiej perspektywie, jak i długofalowe rozwiązania organizacyjne oraz systemowe. Ich wspólnym celem jest uczynienie troski o dobrostan trwałym elementem funkcjonowania środowiska prawniczego.

Raport dostępny do pobrania

Publikacja „Raport z badania dobrostanu Prawniczek i Prawników i Katalog dobrych praktyk w profesji prawniczej 2026” stanowi punkt wyjścia do szerszej dyskusji o warunkach wykonywania zawodów prawniczych, zdrowiu psychicznym oraz odpowiedzialności instytucji i samorządów za tworzenie wspierającego środowiska pracy.

Zachęcamy do zapoznania się z pełnym raportem, który zawiera szczegółowe wyniki badania, komentarze ekspertów oraz praktyczne wskazówki dotyczące wzmacniania dobrostanu w codziennym życiu zawodowym i prywatnym.

Pobierz raport „Dobrostan Prawniczek i Prawników 2026” [PDF]