KIRP aktywnie uczestniczy w pracach Komitetu Stałego CCBE. Niezależność samorządów prawniczych i rozwój współpracy europejskiej w centrum obrad
Niezależność samorządów prawniczych, ochrona tajemnicy zawodowej, praworządność, dostęp do wymiaru sprawiedliwości oraz rozwój kompetencji prawników znalazły się wśród najważniejszych tematów posiedzenia Komitetu Stałego Rady Adwokatur i Stowarzyszeń Prawniczych Europy (CCBE). Krajowa Izba Radców Prawnych aktywnie uczestniczyła w obradach i dyskusjach dotyczących wyzwań stojących przed zawodami prawniczymi w Europie.
Jednym z głównych punktów posiedzenia była kwestia dalszego członkostwa rosyjskiego samorządu prawniczego w strukturach CCBE, którego status obserwatora pozostaje obecnie zawieszony. Polska delegacja kilkakrotnie zabierała głos w dyskusji, opowiadając się za poddaniem pod głosowanie decyzji o jego wykluczeniu.
W debacie podkreślono, że Rosja nie jest już członkiem Rady Europy, co ma znaczenie w kontekście zasad przyznawania statusu obserwatora w CCBE. Zwrócono również uwagę na wątpliwości dotyczące niezależności rosyjskiego samorządu prawniczego, podnoszone przez wszystkie delegacje krajowe uczestniczące w dyskusji. Jednocześnie zaznaczono, że ewentualne wykluczenie rosyjskiej organizacji nie oznacza rezygnacji ze wspierania prawników w Rosji, którzy doświadczają prześladowań i represji.
W imieniu polskiej delegacji głos zabrał m.in. r. pr. Przemysław Kamil Rosiak, wskazując, że stanowcza decyzja CCBE może w przyszłości przyczynić się do odbudowy rzeczywiście niezależnego samorządu prawniczego w Rosji. Podkreślił, że obecna federacyjna izba adwokacka nie spełnia standardów niezależności, a jej wykluczenie nie zamyka możliwości ponownego ubiegania się o status obserwatora w przyszłości, po spełnieniu odpowiednich warunków.
Solidarność z prawnikami i ochrona tajemnicy zawodowej
Ważnym tematem posiedzenia była również sytuacja prawników w Ceucie. Delegacja hiszpańska przedstawiła wyzwania związane z kryzysem wywołanym masowym napływem migrantów. Podkreślono, że miejscowi prawnicy, często sami należący do społeczności bezpośrednio dotkniętej kryzysem, mimo osobistych trudności wykonują swoje obowiązki, zapewniając dostęp do pomocy prawnej i ochronę praw podstawowych. Członkowie CCBE wyrazili solidarność ze środowiskiem prawniczym w Ceucie i poparli przekazanie mu wyrazów wsparcia.
Istotnym zagadnieniem z perspektywy wykonywania zawodu prawniczego była także ochrona poufności komunikacji między prawnikiem a klientem. Delegacja francuska zwróciła się do CCBE o udział w charakterze amicus curiae w postępowaniu przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka dotyczącym wykorzystania w postępowaniu karnym transkrypcji rozmów telefonicznych prawnika z klientem. Interwencja CCBE ma koncentrować się na ochronie poufności komunikacji, tajemnicy zawodowej oraz prawa do obrony.
Kwestia tajemnicy zawodowej pojawiła się również w dyskusji dotyczącej przepisów o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy. CCBE uczestniczyła w konsultacjach publicznych dotyczących regulacji AML, w tym standardów opracowywanych przez Urząd ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy i Finansowaniu Terroryzmu (AMLA), monitorując ich potencjalny wpływ na ochronę tajemnicy zawodowej prawników.
Europejskie szkolenia i rozwój kompetencji radców prawnych
Ważnym obszarem obrad była przyszłość kształcenia i doskonalenia zawodowego prawników w Europie. Uczestnicy omówili Europejską Strategię Szkolenia Kadr Wymiaru Sprawiedliwości na lata 2025–2030, związaną z unijnym pakietem „Digital Justice Package 2030”, a także udział organizacji członkowskich CCBE w projektach szkoleniowych finansowanych ze środków Unii Europejskiej.
Zagadnienia te mają bezpośrednie znaczenie dla polskich radców prawnych. Krajowa Izba Radców Prawnych jest partnerem konsorcjów kierowanych przez Europejską Fundację Prawników (ELF), co umożliwia członkom samorządu udział w międzynarodowych szkoleniach specjalistycznych, wymianę doświadczeń oraz rozwijanie kompetencji przydatnych w praktyce zawodowej. Przykładem takich działań jest projekt TRAVAR2, w ramach którego prowadzono ostatnio nabór na szkolenia dotyczące prawa karnego i współpracy transgranicznej, organizowane w Barcelonie, Dublinie i Paryżu.
Praworządność i dostęp do wymiaru sprawiedliwości
Podczas posiedzenia członkowie delegacji krajowych rozmawiali także z Marie-Hélène Boulanger, pełniącą obowiązki dyrektora ds. praworządności, praw podstawowych i demokracji w Dyrekcji Generalnej ds. Sprawiedliwości i Konsumentów Komisji Europejskiej.
Dyskusja dotyczyła raportu o praworządności oraz unijnej tablicy wyników wymiaru sprawiedliwości (EU Justice Scoreboard), wykorzystywanych do monitorowania m.in. skuteczności systemów sądowych oraz dostępu obywateli do wymiaru sprawiedliwości. Przedstawicielka Komisji Europejskiej podkreśliła znaczenie organizacji i samorządów prawniczych, których dane, doświadczenia i stanowiska stanowią jedno ze źródeł informacji wykorzystywanych przy przygotowywaniu kolejnych edycji obu publikacji.
Rozmawiano również o inicjatywie CCBE zmierzającej do zgromadzenia najważniejszych organizacji reprezentujących środowiska prawnicze na świecie wokół wspólnego przesłania na rzecz ochrony międzynarodowego wymiaru sprawiedliwości, praworządności oraz integralności prawa międzynarodowego.
W trakcie obrad omówiono ponadto projekt raportu Parlamentu Europejskiego dotyczącego funkcjonowania Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz jego współpracy z sądami najwyższymi i trybunałami państw członkowskich. Przeanalizowano także postępowania przed TSUE i Europejskim Trybunałem Praw Człowieka, w których CCBE lub krajowe organizacje prawnicze podejmowały interwencje.
Wymiar sprawiedliwości a europejska gospodarka
Przedmiotem dyskusji był także raport European Lawyers’ Foundation dotyczący znaczenia wymiaru sprawiedliwości dla unijnej polityki wzrostu gospodarczego. Wskazano w nim na istotną rolę usług prawnych w gospodarce europejskiej oraz ich znaczenie dla międzynarodowej pozycji Unii Europejskiej.
Jako przykłady wskazano m.in. znaczenie europejskich ośrodków arbitrażowych, w tym Międzynarodowego Sądu Arbitrażowego ICC w Paryżu, a także rozwój wyspecjalizowanych sądów handlowych w Niemczech i Francji rozpoznających spory międzynarodowe, również w języku angielskim.
Autorzy raportu zwrócili jednocześnie uwagę na niedostatek danych ilościowych pokazujących wkład sektora usług prawnych w PKB Unii Europejskiej. Wśród rekomendacji znalazło się podjęcie przez CCBE działań na rzecz uwzględnienia tej kwestii w przyszłych inicjatywach europejskich.
W porządku obrad znalazły się ponadto zagadnienia dotyczące komunikacji o działalności CCBE, w tym prac nad nową stroną internetową organizacji, oraz projekt budżetu, który zostanie przedłożony pod głosowanie podczas listopadowego posiedzenia plenarnego.
Aktywny udział KIRP w pracach CCBE pozwala polskiemu samorządowi radców prawnych uczestniczyć w kształtowaniu europejskich standardów wykonywania zawodów prawniczych i zabierać głos w sprawach bezpośrednio związanych z wykonywaniem zawodu radcy prawnego. Dotyczy to m.in. ochrony tajemnicy zawodowej, niezależności prawników i ich samorządów, praworządności, dostępu do wymiaru sprawiedliwości oraz możliwości rozwoju kompetencji zawodowych w ramach europejskich projektów szkoleniowych.
W posiedzeniu Komitetu Stałego CCBE, które odbyło się 2 października 2026 r., Krajową Izbę Radców Prawnych reprezentowali r. pr. Alicja Jagielska-Burduk, r. pr. Przemysław Kamil Rosiak oraz r. pr. Katarzyna Lachowicz, a Naczelną Radę Adwokacką adw. Bartosz Grohman.
Po zakończeniu obrad uczestnicy uczcili pamięć zmarłego niedawno Jamesa MacGuilla, irlandzkiego prawnika, byłego przewodniczącego CCBE i wieloletniego uczestnika prac organizacji. Wspominano jego zaangażowanie w ochronę praw człowieka i dostępu do wymiaru sprawiedliwości oraz dorobek w sprawach z zakresu prawa publicznego i karnego. Podkreślono, że w swojej działalności zawodowej konsekwentnie kierował się przekonaniem, że prawo powinno przede wszystkim służyć ludziom i chronić osoby znajdujące się w szczególnie trudnej sytuacji. Uczestnicy posiedzenia przekazali kondolencje jego rodzinie i bliskim.
1 / 4