KIRP przekazała Ministrowi Sprawiedliwości gotowy projekt ustawy o planowanej nieobecności pełnomocnika. Zyska cały wymiar sprawiedliwości
Krajowa Izba Radców Prawnych przekazała Ministrowi Sprawiedliwości Waldemarowi Żurkowi projekt ustawy, który wprowadza do procedury cywilnej instytucję planowanej nieobecności profesjonalnego pełnomocnika. Rozwiązanie odpowiada na problem, o którym środowisko prawnicze dyskutuje od wielu lat. Pełnomocnicy prowadzący kancelarię nie mają dziś żadnej ustawowej gwarancji wypoczynku od czynności procesowych. Sąd może wyznaczać terminy bez uwzględnienia ich planów. Tymczasem sędzia i prokurator korzystają z 26 dni urlopu rocznie. Projekt usuwa tę asymetrię.
Zgodnie z projektem pełnomocnik będący radcą prawnym, adwokatem albo rzecznikiem patentowym będzie mógł zgłosić sądowi planowaną nieobecność przez portal informacyjny, co najmniej dwa miesiące przed jej rozpoczęciem. Na zgłoszone dni sąd nie wyznaczy nowych rozpraw, posiedzeń ani innych czynności procesowych. Łączny limit wynosi 26 dni roboczych w roku kalendarzowym.
Projekt został pomyślany tak, by chronić sprawność postępowania. Zgłoszenie nie może obejmować terminów już wyznaczonych, dotyczy wyłącznie czynności przyszłych, a sprawy niecierpiące zwłoki są z mechanizmu wyłączone. Jeżeli klienta reprezentuje kilku pełnomocników, sąd uwzględni nieobecność tylko wtedy, gdy zgłosi ją każdy z nich, co zapobiega blokowaniu terminów tam, gdzie zastępstwo jest zapewnione. Nawet przy zgłoszeniu po terminie lub po wykorzystaniu limitu sąd może odstąpić od wyznaczenia czynności, jeśli przemawiają za tym okoliczności sprawy. Decyzja należy do sądu.
Druga część projektu porządkuje doręczenia elektroniczne dokonywane przez portal informacyjny. Jeżeli skutek doręczenia przypadałby na sobotę, dzień ustawowo wolny od pracy albo porę nocną, doręczenie uznaje się za dokonane z początkiem najbliższego dnia roboczego. Rozwiązanie zwiększa pewność co do biegu terminów procesowych i zapobiega sytuacji, w której termin zaczyna biec w czasie faktycznie ograniczonej dostępności.
– Samorząd radcowski nie poprzestaje na zgłoszeniu postulatu. Przekazujemy Ministrowi Sprawiedliwości gotowy, dopracowany projekt ustawy, który rozwiązuje problem w sposób wyważony – chroni pełnomocnika, ale chroni też strony i sprawność sądów. To wynika wprost z naszej konstytucyjnej pieczy nad należytym wykonywaniem zawodu – powiedział Włodzimierz Chróścik, Prezes Krajowej Rady Radców Prawnych.
Uzasadnienie projektu odwołuje się do konstytucyjnej zasady równości (art. 32), prawa do wypoczynku (art. 66 ust. 2), wolności działalności gospodarczej (art. 20 i 22) oraz prawa do rzetelnego procesu (art. 45 ust. 1). Wskazuje, że przemęczony pełnomocnik częściej popełnia błędy procesowe: przeocza terminy, pomija dowody, nienależycie przygotowuje się do posiedzeń, co wydłuża postępowania i podnosi ich koszty, ponoszone przez obywateli i wymiar sprawiedliwości. Ochrona pełnomocnika jest więc także ochroną klienta i interesu publicznego.
Projekt zakłada wejście ustawy w życie z dniem 1 stycznia 2027 r. Rozwiązania techniczne umożliwiające zgłaszanie planowanej nieobecności za pośrednictwem Portalu Informacyjnego mogą zostać przygotowane w krótkim czasie, co potwierdzają również konsultacje przeprowadzone z administratorem Portalu.